Category: Φιλοσοφικά


Ο Αριστοτέλης ( 384 – 322 π.Χ. ) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και πολυεπιστήμονας, μαθητής του Πλάτωνα και διδάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μαζί με το δάσκαλό του Πλάτωνα αποτελεί σημαντική μορφή της φιλοσοφικής σκέψης του αρχαίου κόσμου, και η διδασκαλία του διαπερνούσε βαθύτατα τη δυτική φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη μέχρι και την Επιστημονική Επανάσταση του 17ου αιώνα. Υπήρξε φυσιοδίφης, φιλόσοφος, δημιουργός της λογικής και ο σημαντικότερος από τους διαλεκτικούς της αρχαιότητας.

Ο γενναίος καθορίζεται με βάση τον ανθρώπινο φόβο και το ανθρώπινο θάρρος δηλαδή αν κάποιος δείχνει θάρρος εκεί που οι περισσότεροι ή όλοι φοβούνται, είναι τότε γενναίος. Επίσης επειδή το θεωρεί καλό και μπορεί να ενεργεί έτσι ακόμα κι αν δεν είναι κανένας παρών.

Δεν πρέπει να χαρακτηρίσουμε γενναίο εκείνον που έχει θάρρος χάρη στην πείρα του όπως οι επαγγελματίες στρατιώτες γιατί χάρη στην πείρα τους ξέρουν ότι σε τούτο τον τόπο ή ή τον χρόνο ή κάτω απ ‘τις συγκεκριμένες συνθήκες δεν μπορούν να πάθουν κακό. Επίσης ούτε, και όσοι δεν έχουν πείρα σχετικά με τις ενδεχόμενες συνέπειες, πρέπει να χαρακτηριστούν γενναίοι γιατί είναι απελευθερωμένοι από τον φόβο της απειρίας τους.

Υπάρχουν κι εκείνοι που θεωρούνται γενναίοι εξ αιτίας των παθών τους όπως οι ερωτευμένοι ή οι θρησκευόμενοι. Ούτε αυτούς τους λέμε γενναίους, διότι αν τους στερήσουμε το πάθος τους, παύουν να είναι γενναίοι.

Ούτε είναι ανδρεία όταν οι άνθρωποι υπομένουν τον κίνδυνο από ντροπή μπροστά στους συμπολίτες τους.

Όχι πως η ανδρεία εμφανίζεται σε κάποιον χωρίς καθόλου πάθος και ορμή. Αλλά η ορμή πρέπει να προέρχεται από τη λογική και να κατευθύνεται προς το καλό. Όποιος λοιπόν ωθείται από λογική ορμή και αντιμετωπίζει τον κίνδυνο για χάρη του καλού, είναι γενναίος.

Δε σημαίνει όμως επειδή δείχνει πάθος και ορμή την ώρα της ανδρείας πράξης, ότι ο γενναίος άνθρωπος δεν φοβάται καθόλου.

Γιατί δεν είναι γενναίος ένας άνθρωπος που δεν φοβάται τίποτα.

Τότε και οι πέτρες και τα άλλα άψυχα θα ήταν γενναία.

Είναι αναγκαίο να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο, παρά το ότι νιώθει τον φόβο διαφορετικά, αν τον αντιμετωπίζει χωρίς να νιώθει φόβο, δεν είναι γενναίος.»

Αριστοτέλης – ΜΕΓΑΛΑ ΗΘΙΚΑ

Advertisements

Αυτό το βίντεο είναι μία εισαγωγή στις διδασκαλίες του Τζ. Κρισναμούρτι, που σαν νέος δήλωσε ότι αυτό που τον απασχολούσε ήταν να θέσει την ανθρωπότητα απόλυτα ελεύθερη. Αυτό το πρόγραμμα θεωρεί την ελευθερία σαν τη βάση προς εξέταση της διδασκαλίας του Κρισναμούρτι και προσφέρει μια γρήγορη ματιά στην προσέγγιση του για την επίλυση των πολλών προβλημάτων που βαραίνουν την ανθρωπότητα. Η ταινία περιλαμβάνει μερικά αποσπάσματα από τις δημόσιες ομιλίες του Κρισναμούρτι και μία σύντομη περιγραφή της ιστορίας της ζωής του.

 

2+2=5

Η πραγματικότητα και η αλήθεια είναι δύο έννοιες τελείως σχετικές. Υπάρχουν με διαφορετική μορφή και έχουν διαφορετική σημασία για τον καθένα από εμάς. Είναι λέξεις, και σαν λέξεις επιδέχονται ερμηνείας, πόσο μάλλον όταν χρησιμοποιούνται, μεταλλάσσονται και διαστρεβλώνονται συνεχώς. Υπάρχει η απόλυτη αλήθεια η σχετίζεται αυτή με το τι θεωρεί ο καθένας ως αλήθεια; Ένα φύλλο έχει πράσινο χρώμα. Εάν όμως όλοι μας, με κάποιον τρόπο, μπορούσαμε να πειστούμε ότι το χρώμα του είναι κόκκινο η κίτρινο, δεν θα το έκανε αυτό αλήθεια και πραγματικότητα; Δεν θα ήταν όντως κόκκινο το φύλλο; Εάν, ασχέτως των μαθηματικών αποδείξεων, παραδεχόμασταν όλοι ότι 2+2 μας δίνει σύνολο 5, τότε αυτό δεν θα ήταν αλήθεια; Δεν θα ήταν, όχι θεωρία, αλλά πραγματικότητα για όλους;

Φιλοσοφίες; Ίσως όχι και τόσο. Απλά, ζούμε σε έναν κόσμο που έχει την δυνατότητα να μας αποκόψει από την πραγματικότητα. Μεγαλύτερο όπλο από την τηλεόραση δεν υπάρχει. Η τηλεόραση έχει τη δυνατότητα να σου δείξει το εντελώς αντίθετο από την πραγματικότητα, και να σε κάνει να το πιστέψεις κιόλας. Ακόμα χειρότερα,  μπορεί να εξαφανίσει την πραγματικότητα. Να μην την μάθεις ποτέ.

Οι δύο νεαρότερες από μένα κοπέλες που αυτοκτόνησαν λίγες μέρες πρίν, δεν υπάρχουν. Δεν υπήρξαν ποτέ για καμία τηλεόραση και κανένα πληρωμένο καθίκι των 8. Δεν υπήρξαν ούτε όταν ήταν στην ζωή, δεν υπάρχουν και στον θάνατο.  Δεν απασχόλησε κανένα οι διαλυμένες ζωές τους, τα ποδοπατημένα όνειρα, τα ψυχολογικά βασανιστήρια που υπέβαλλαν στον εαυτό τους και η αντιστάσεις που πιθανώς προσπάθησαν να αναπτύξουν. Μάλλον όχι, αυτές οι τελευταίες τους απασχολούν. Αυτές είναι που πρέπει να τσακίζονται. Το ότι κατέληξαν στην αυτοκτονία δεν απασχολεί κανένα δημοσιογράφο και κανέναν πολιτικό και κανέναν τραπεζίτη. Στην οικονομική γενοκτονία, δύο λιγότεροι δεν λένε τίποτα, ίσα ίσα.

Προσπαθώ να σταθμίσω μέσα μου τι είναι χειρότερο: ότι το γεγονός αυτό δεν προβλήθηκε ποτέ γιατί δεν συμφέρει πολιτικά ή γιατί δεν πουλάει; Απλά και μόνο για λόγους ατομικής ψυχικής ευστάθειας, θα προτιμήσω το πρώτο. Είναι και πιο εύκολο να δεχτείς ότι η ευθύνη πέφτει σε μια γκρούπα αλητών με γραβάτες παρά σε μια κοινωνία η οποία δεν θέλει να ξέρει.

Υπάρχει όμως για την τηλεόραση η βλασφημία ενός θεατρικού. Είναι θέμα η απέραντη φασίζουσα βλακεία των ηλιθίων που στο όνομα του Ιησού ωρύονται ενάντια σε ένα έργο που δεν είδαν για να κρίνουν. Δεν χρειάζεται όμως να κρίνουν. Από όλους αυτούς που μαζεύτηκαν έξω από το Χυτήριο, κανένας δεν έκρινε. Δέχτηκε ότι του είπαν. Αν του είπαν ότι το έργο είναι βλάσφημο, είναι βλάσφημο, πάει και τελείωσε.  Αλλά αυτά «υπάρχουν». Μέχρι να υπάρξουν για όλους μας.

Πάνω από όλα, για την τηλεόραση υπάρχουν νούμερα.  Είμαστε όλοι ένα από αυτά. Όλη η ύπαρξη μας καταναλώνεται στο «εργασιακό κόστος» που προκαλεί ο καθένας από εμάς, η στο πόσο «επιβαρύνουμε» την υγεία η την εκπαίδευση. «Επιβαρύνουμε», γιατί είμαστε βάρος. Έκαστος υπό εξέταση, σε μια συνεχή διαδικασία πρόσθεσης και αφαίρεσης κερδών και εξόδων για τον καθένα από εμάς, με μόνο στόχο η σούμα να έχει θετικό πρόσημο. Αν για κάποιον το πρόσημο στο τέλος της ημέρας είναι αρνητικό, ξεσκαρτάρεται. Στον Καιάδα, για να μείνει πάση θυσία το σύν και να πολλαπλασιαστούν τα μηδενικά στο αποτέλεσμα.

Σκέψου αριθμούς. Μην σκέφτεσαι ζωές, υπάρξεις, όνειρα, ανάγκες, ελπίδες, πόθους, χαρές, λύπες. Δεν υπάρχουν αυτά. Δεν υπήρξαν ποτέ. Υπάρχουν μόνο αριθμοί. Δεν υπάρχει η πραγματικότητα. Υπάρχει μόνο η προβολή της σε μια γυάλινη οθόνη. Δύο και δύο, μας κάνει πέντε.

Αίμα. Αυτό μόνο υπάρχει, ακόμα και αν προσπαθούν να το κρύψουν: το αίμα που κυλάει. Από τα πτώματα αυτών που δεν άντεξαν, από τα κεφάλια αυτών που αντιστέκονται, από τις καρδιές αυτών που κομματιάζονται οι ζωές τους, ώρα με την ώρα, μέρα με την μέρα. Αυτό δεν χάνεται τόσο εύκολα, όσο και να το θέλει το ΣΚΑΙ η το ΜΕΓΚΑ. Το αίμα λερώνει και οι λεκέδες του δεν βγαίνουν εύκολα. Αν όλο αυτό το αίμα, ο πόνος και η απελπισία γίνει ποτάμι που θα τους πνίξει σύμφωνα με τα κλισέ, δεν το ξέρω. Η ιστορία μας διαφωνεί με αυτή την άποψη: το αίμα δεν τους έπνιξε στο Κιλελέρ ή στην Θεσσαλονίκη του ’36, δεν τους έπνιξε μετα την Κατοχή, ούτε μετά το Πολυτεχνείο.Δεν έγινε σε εποχές που τα όπλα στρέφονταν ενάντια στους εχθρούς. Δεν ξέρω πως μπορεί να γίνει αυτή την φορά, που τα όπλα τα στρέφουμε μόνοι μας ενάντια στον εαυτό μας, και κυρίως, ενάντια στα μυαλά μας. Τελικά, φοβάμαι ότι ίσως προτιμάμε να το θάψουμε, να το ξεχάσουμε, να μην θέλουμε να το βλέπουμε, να το εξαφανίσουμε, να μην υπάρχει. Να ασχοληθούμε με την «θρησκεία που προσβάλλεται» η με τους «λαθρο» που «πνίγουν την χώρα» η με τους «αναρχικούς που καίνε την Αθήνα». Φοβάμαι ότι αυτό το πέντε, το αποτέλεσμα της πρόσθεσης, δεν μας το επιβάλλουν μόνο οι τηλεοράσεις. Το θέλουμε, το ψάχνουμε. Ζητάμε να κρυφτούμε μέσα σε αυτό, ακόμα και αν δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Αφού δεν μπορούμε η δεν τολμάμε να την αλλάξουμε, να την προσαρμόσουμε στα μέτρα μας, ασχέτως των συνεπειών. Ίσως γιατί πολλοί θεωρούμε οτι δεν μας αγγίζει τίποτα, δεν μας πειράζει τίποτα. Ίσως γιατί αναζητάμε δικαιολογίες για την απάθεια η την αδράνεια μας. Ίσως γιατί μας βολεύει.

ΠΗΓΗ

  Το ερώτημα δεν είναι τι είναι η φιλοσοφία, αλλά σε τι χρησιμεύει η φιλοσοφία. Η Φιλοσοφία δεν είναι ένας τρόπος παραγωγής γνώσης, μια γνωσιοθεωρία. Η Φιλοσοφία είναι η τέχνη του ζειν, ο τρόπος να μπορείς να ζήσεις μέσα σε ένα περιβάλλον, να μπορείς να ουσιώθεις μέσα σε αυτό το περιβάλλον, που σημαίνει να δικαιώσεις την ανθρωπινότητά σου μέσα στο περιβάλλον στο οποίο ζεις μέσα στην εποχή που ζεις (zeigeist). Υπό αυτή την έννοια η φιλοσοφία ως η τέχνη του ζειν είναι η κατ’εξοχήν επιστήμη η οποία αφορά τον άνθρωπο, την ανθρωπινότητά του, την ουσίωση του ανθρώπου και την προσπάθεια του ανθρώπου να κρατηθεί μέσα στη ζωή δημιουργώντας αξιακές κλίμακες τέτοιες ώστε αυτος ο ίδιος να στηρίζεται και στηριζόμενος αυτός, να στηρίζει τον άλλον, την ετερότητα όπως λέμε στην φιλοσοφία, το περιβάλλον δηλαδή μέσα στο οποίο καλείται να ζήσει. […]

Δεν υπάρχει οικονομική κρίση, η οικονομική κρίση είναι επινόημα των τραπεζιτών, δεν έχει να κάνει τίποτα με τη ζωή. Κατά συνέπεια, αυτή η επινόηση δεν αφορά τον άνθρωπο, παρά μονάχα στο βαθμό που διαβεβαιώνει την κατάρρευση της αξιακής κλίμακας του ανθρώπου. Αυτή η κρίση που προβάλλεται ως οικονομική δεν είναι ένα τωρινό φαινόμενο, έχει προετοιμαστεί και μάλιστα με μεγάλη ένταση, μέσω της βαθμιαίας αποδυνάμωσης των αξιών με τις οποίες το ανθρώπινο υποκείμενο μπορεί να ζήσει και να συνδιαλλαγεί με τον κόσμο. Υπό αυτή την έννοια δεν έχει κανένα νόημα να μιλάμε για οικονομική κρίση, όπως δεν έχει και κανένα νόημα να μιλάμε και για περιβαλλοντική κρίση. Η περιβαλλοντική κρίση δεν είναι τίποτα άλλο από την χωρίς αξιακή κλίμακα επέμβαση του ανθρώπου πάνω στο φυσικό προκειμένου ο άνθρωπος να αποκομίσει κέρδος από την φύση. Κατά συνέπεια λοιπόν, τι σημαίνει περιβαλλοντική κρίση και τι σημαίνει οικονομική κρίση? Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο παρά μια αποδόμηση κάθε αξιακής κλίμακας που στήριζε, στηρίζει και θα στηρίζει τον άνθρωπο, στη διαδρομή του μέσα στο εγκόσμιο, τίποτε άλλο.

Αυτό το μέσο που αποκαλούμε χρήμα, δηλαδή η ανταλλακτική αξία καθώς έλεγε ο Marx, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια κοινωνική θέσμιση, μια κοινωνική δομή. Δεν έχει να κάνει τίποτα με το ανθρώπινο υποκείμενο καθ’εαυτό, με τον συναισθηματικό και ψυχικό κόσμο του υποκειμένου, απλώς επιδρώντας πάνω στον συναισθηματικό και ψυχικό του κόσμο, η διαμεσολάβηση του χρήματος δημιουργεί κατ’ ανάγκη έκπτωση των αξιών. Και αυτό ακριβώς ζούμε. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι το χρήμα που προβάλλεται ως δείκτης μιας δομής κοινωνικής δε μπορεί να κάνει τίποτα άλλο παρά να αναπαράγει τον εαυτό του με κάθε μέσο. Είναι όπως θα έλεγε ο Max Horkheimer, μια διαβολεμένη μηχανή που αναπαράγει τον εαυτό της εις βάρος του ανθρώπου, που σημαίνει εις βάρος των αξίων του ανθρώπου, εις βάρος της ανθρωπινότητας του ανθρώπου.

Εκφωνητής: Δεν είναι παράλογο, μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια, με τόσους πολέμους στην ιστορία της ανθρωπότητας, με τόσες εμπειρίες, να έχουμε δεχθεί να έχουμε μια τιμή, να μας πουλάνε και να μας αγοράζουν? Δεν είναι πάρα πολύ αστείο αυτό? Ή να λέμε ότι κάποιος επειδή κάνει μια δουλειά είναι κάτι παραπάνω από τον άλλον?

Ροζάνη: Είναι παράλογο. Συνηθίζουμε να λέμε στην φιλοσοφία, ότι αυτό που δημιουργεί αυτή την κατάσταση είναι ο παραλογισμός της λογικής. Αυτό δεν είναι σχήμα λόγου, άλλα κάτι πολύ σημαντικό, που αν δεν το λάβουμε υπόψη, τότε τα φαινόμενα του κόσμου μας φαίνονται χωρίς ειρμό. Τι εννοώ “το παράλογο της λογικής”? Εννοώ μια κοινωνική δομή, ας πάρουμε συμβατικά το διαφωτιστικό πρότυπο που εγκαθιδρύθηκε τον 17ο αιώνα και συνεχίζει μέχρι σήμερα με κάποιες ασυνέχειες. Όλο αυτό το πρότυπο στηρίχτηκε πάνω σε μια αξία: στην αξία της λογικής. Ο άνθρωπος πέρα από το ότι είναι ζώο έλλογο, είναι και ζώο το οποίο διακατέχεται από τα συναισθήματα και κυρίως από τις επιθυμίες του. Η ζωή δεν είναι τίποτα άλλο από την επιθυμία, με την έννοια ότι η επιθυμία είναι το θεμέλιο της ζωής. Εάν η επιθυμία καταπνίγεται στο όνομα μιας λογικής, που είναι λογική δομής, είναι δομική λογική, τότε αυτό που εμφανίζεται είναι ένα ανθρώπινο υποκείμενο αποδομημένο, ζαλισμένο, ανίκανο όχι να σκεφτεί, αλλά ανίκανο να στοχαστεί, ανίκανο να αντιδράσει, ανίκανο να μπορέσει να θέσει έναν φραγμό στην χειραγώγηση του. Η δομή είναι ακριβώς εκείνο το εργαλείο μέσω του οποίου από την αρχαιότητα μέχρι τώρα, χειραγωγείτο το ανθρώπινο υποκείμενο.

[…] Αυτή η δομή φροντίζει να καταπνίξει από τη μια μεριά την ανθρώπινη επιθυμία, και από την άλλη μεριά, να δημιουργήσει τεχνητές επιθυμίες, προσομοιώσεις, ομοιώματα, τέτοια ώστε να κρατήσει το ανθρώπινο υποκείμενο σκλάβο αυτών των τεχνητών επιθυμιών. Από το απλό κινητό τηλέφωνο, μέχρι την προσομοίωση της κοπέλας που βγαίνει να δει την βιτρίνα και νομίζει ότι αν φορέσει το μπλουζάκι, θα γίνει Anjelina Jolie, όλοι αυτοί οι προσομοιωτικοί μηχανισμοί είναι αυτοί ακριβώς που η δομή χρησιμοποιεί προκειμένου να καταπνίξει την αυθεντική επιθυμία του ανθρωπίνου υποκειμένου. Αντί να γυρίσουμε στον εαυτό μας, αντί να γυρίσουμε μέσα βαθειά στον εαυτό μας και να ρωτήσουμε κάθε φορά, τι είναι αυθεντικό μέσα μας, ποιά είναι η αυθεντική μας επιθυμία, κάνουμε την αντίστροφη πορεία: αφήνουμε την εξωτερική δομή να μας υποβάλλει τις δικές μας επιθυμίες. Έτσι, παράγεται αυτό που λέμε ύστερος καπιταλισμός ή καταναλωτικός καπιταλισμός.

Ο κλασικός καπιταλισμός δεν ήταν καταναλωτικός. Είναι γνωστό το ανέκδοτο του Σκρουτζ Μακ Ντακ (το έχει διεκτραγωδίσει ο Ντίκενς) που ναι μεν είναι ζάμπλουτος αλλά δεν καταναλώνει. Αυτό το μοντέλο του κλασικού καπιταλισμού, μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, γύρω στη δεκαετία του 1950 και μετά, μέχρι το 1980 είχαμε μια μεταβατική περίοδο, από το 1980 και πέρα έχουμε πλήρη ανάπτυξη ενός άλλου καπιταλιστικού υποδείγματος, του καταναλωτικού καπιταλισμού. Γιατί? Γιατί ο κλασικός καπιταλισμός έδωσε ότι μπορούσε να δώσει στον κόσμο, από κει πέρα ή έπρεπε να καταρρεύσει ή να μεταβάλλει μορφήν. Ε, μετέβαλλε μορφήν! Και η μορφή αυτή έκανε έναν καπιταλισμό ασυγκρίτως πιο βάρβαρο από τη βαρβαρότητα του κλασικού καπιταλισμού. Αυτό το περιβόητο σύνθημα που πήρε και ο Κορνήλιος Καστοριάδης, Socialisme ou Barbarie, τώρα είναι πολύ πιο σημαντικό από την εποχή του Κορνήλιου του Καστοριάδη, στη Γαλλία όπου και ετέθη.

Εκφωνητής: Το ίδιο σύνθημα χρησιμοποιούσε όμως και ο κύριος Παπανδρέου αλλά είδαμε τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα.

Ροζάνης: (γέλια) Το θέμα είναι ο κύριος Παπανδρέου ποιον Σοσιαλισμό και ποιά Βαρβαρότητα εννοούσε. Δυστυχέστατα, παγκοσμίως, αλλά στην Ελλάδα ειδικότερα, το κριτικό πνεύμα είτε δεν υπήρξε ποτέ, είτε υπήρξε στα σπάργανα, είτε τελικά και εάν υπήρξε σε οποιοδήποτε βαθμό, έχει εξαλειφθεί πλήρως. Εκείνο που μου δίνει τον ορισμό των λέξεων είναι η κριτική των λέξεων. Οι λέξεις μπορεί να εκφέρονται και να εκφέρονται ποικιλοτρόπως και πολυσήμως, με πάρα πολλές σημασίες. Το πρόβλημά μου είναι ότι εάν δεν έχω την κριτική εκείνη απόσταση προκειμένου να εννοήσω τι ακριβώς εννοείται με τη λέξη “σοσιαλισμός” ή με τη λέξη “βαρβαρότητα”, τότε είναι πολύ απλό ότι τον μεν σοσιαλισμό θα τον θεωρήσω βαρβαρότητα, και τη βαρβαρότητα σοσιαλισμό. Αυτή η αντιστροφή έγινε, και τα λόγια του κυρίου Παπανδρέου είναι λόγια καθ’ υποβολήν και ο ίδιος ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΙΔΕΑ τι είναι σοσιαλισμός, όπως δεν έχει και ιδέα και τι είναι βαρβαρότητα. Έπρεπε να παραγαλίσει. Έλεγε ο Nietzsche κάτι συγκλονιστικό “Πια έχουμε πάψει να μιλάμε, παπαγαλίζουμε τη γλώσσα.” Αυτός ο παπαγαλισμός έχει διαστρέψει τις έννοιες, έχει διαστρέψει την ιστορία των εννοιών, έχει κάνει τις έννοιες πιόνια σε ένα καταραμένο σκάκι όπου παίζουν ΟΛΟΙ ανεξαιρέτως! 

 Διάστημα. Βρίσκεται ανάμεσά μας, ανάμεσα στους γαλαξίες και στα άτομα. Υπάρχει παντού. Για τους περισσότερους είναι ένα τίποτα. Ένα κενό. Αποδεικνύεται όμως πως δεν είναι έτσι.Από τη θέση του συνοδηγού σ’ ένα ταξί στη Νέα Υόρκη που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός, μέχρι σ’ ένα τραπέζι μπιλιάρδου όπου οι μπάλες κάνουν φανταστικά πράγματα, ο Μπράιαν Γκριν αποκαλύπτει ότι το διάστημα είναι ένα δυναμικό υφαντό που τεντώνεται, συστρέφεται και στρεβλώνεται κάτω από την επίδραση της βαρύτητας. Ακόμα πιο περίεργη είναι η ανακάλυψη ενός συστατικού που αποτελεί το 70% του σύμπαντος. Οι φυσικοί το ονομάζουν σκοτεινή ενέργεια επειδή ενώ ξέρουν ότι υπάρχει και κάνει το σύμπαν να διαστέλλεται ταχύτατα, δεν έχουν ιδέα τι είναι.

Τελικά το διάστημα όχι μόνο δεν είναι άδειο, αλλά είναι γεμάτο από τα μεγαλύτερα μυστήρια της εποχής μας.

What is Space (Greek Subs)

The Illusion of Time (Greek Subs)

Χρόνος. Σπαταλάμε χρόνο, γλυτώνουμε χρόνο, τον δημιουργούμε, τον σκοτώνουμε. Ο κόσμος δουλεύει μ’ αυτόν. Αν ρωτήσετε όμως τους φυσικούς τι είναι στην πραγματικότητα, η απάντηση μπορεί να σας σοκάρει: δεν έχουν ιδέα. Κι ακόμα πιο εκπληκτικό, η αίσθηση που έχουμε ότι ο χρόνος κυλάει, μπορεί να είναι μια ψευδαίσθηση.

Πώς μπορεί η κατανόηση που έχουμε για κάτι τόσο οικείο να είναι τόσο λάθος; Για να αναζητήσει τις απαντήσεις, ο Μπράιαν Γκριν μας πηγαίνει στην απόλυτη περιπέτεια στο χρόνο, που μας εκσφενδονίζει 50 χρόνια στο μέλλον πριν επιβιβαστεί σε μια σκουληκότρυπα και ταξιδέψει πίσω στο παρελθόν.
Στη διαδρομή θα μας αποκαλύψει έναν νέο τρόπο αντίληψης του χρόνου όπου στιγμές του παρελθόντος, το παρόντος και του μέλλοντος -από την εποχή των τυρρανόσαυρων μέχρι τη γέννηση των τρισέγγονών μας- συνυπάρχουν ταυτόχρονα.

Το ταξίδι θα μας πάει μέχρι το Μπιγκ Μπανγκ, όπου οι φυσικοί πιστεύουν ότι κρύβεται το μυστικό του χρόνου.
Δεν θα κοιτάξετε ποτέ ξανά το ρολόι σας με τον ίδιο τρόπο.

Quantum Leap (Greek subs)

Πηγαίνετε παρέα με τον Μπράιαν Γκριν μια βόλτα στο παράξενο βασίλειο της κβαντικής φυσικής, το οποίο κυβερνά το σύμπαν σε μικροσκοπική κλίμακα. Ο Γκριν φέρνει την κβαντική μηχανική σ’ ένα νυχτερινό κλαμπ, όπου αντικείμενα εμφανίζονται κι εξαφανίζονται από το πουθενά και πράγματα στη μια πλευρά, επηρεάζουν άλλα πράγματα στην άλλη πλευρά άμεσα, χωρίς να υπάρχει κάτι που να ταξιδεύει στην απόσταση που τα χωρίζει.

Πώς μπορούν οι κανόνες του κβαντικού κόσμου – που δουλεύουν τόσο καλά περιγράφοντας τη συμπεριφορά των ατόμων και των συστατικών τους – να συγκρούονται τόσο δραματικά με τους καθημερινούς κανόνες που κυβερνούν τους ανθρώπους, τους πλανήτες και τους γαλαξίες;

Universe or Multiverse (Greek Subs)

Όσο δύσκολο κι αν είναι να το πιστέψουμε, οι νεώτερες θεωρίες λένε ότι το σύμπαν μας μπορεί να μην είναι το μοναδικό. Αντίθετα, μπορεί να είναι ένα από άπειρα σύμπαντα που αποτελούν το «πολυσύμπαν».

Σ’ αυτό το επεισόδιο, ο Μπράιαν Γκριν μας πηγαίνει μια βόλτα μ’ αυτή τη νέα θεωρία στα όρια της φυσικής επιστήμης και μας δείχνει πώς μπορεί να είναι μερικές από αυτές τις εναλλακτικές πραγματικότητες.

Μερικά σύμπαντα μπορεί να μην ξεχωρίζουν από το δικό μας. Άλλα μπορεί να περιέχουν παραλλαγές του εαυτού μας, όπου μπορεί να ζούμε με άλλες οικογένειες, άλλες σταδιοδρομίες και ιστορίες ζωής. Σε άλλα πάλι, η πραγματικότητα μπορεί να είναι τόσο διαφορετική ώστε να μην την αναγνωρίζουμε.

Ο Μπράιαν Γκριν αποκαλύπτει γιατί αυτή η ριζοσπαστική οπτική του Κόσμου λαμβάνεται στα σοβαρά υπόψη από τους επιστήμονες.
Δεν θα είναι εύκολο να αποδειχτεί, αν ισχύει όμως, η κατανόησή μας για το διάστημα, τον χρόνο και τη θέση μας στο σύμπαν δεν θα είναι ποτέ η ίδια.

ΠΗΓΗ

Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιδεοντολογικά πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία.
Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων.
Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση -πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη -κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών.
Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή -που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών.
Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και -μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».
Ο έκπληκτος «μαθητευόμενος» δενόταν χειροπόδαρα σε μια ηλεκτρική καρέκλα και του περνούσαν ηλεκτρόδια σε όλο το σώμα. Έπειτα του έδιναν να μάθει δέκα ζεύγη λέξεων.
Ο «δάσκαλος», από την άλλη, καθόταν μπροστά σε μια κονσόλα ηλεκτρικής γεννήτριας. Μπροστά του δέκα κουμπιά με ενδείξεις: «15 βολτ, 30 βολτ, 50 βολτ κλπ.» Το τελευταίο κουμπί έγραφε: «450 βολτ. Προσοχή! Κίνδυνος!»
Πίσω από το «δάσκαλο» στεκόταν ο πειραματιστής, ο υπεύθυνος του πειράματος.

(Και περνάμε σε ενεστώτα για να γίνουμε μέτοχοι της στιγμής.)
«Θα λέτε την πρώτη λέξη από τα ζεύγη στο μαθητευόμενο. Αν κάνει λάθος θα σηκώσετε το πρώτο μοχλό και θα υποστεί ένα ηλεκτροσόκ 15 βολτ. Σε κάθε λάθος θα σηκώνετε τον αμέσως επόμενο μοχλό», λέει ο πειραματιστής και ο «δάσκαλος» αισθάνεται ήδη καλά που δεν του έτυχε στην κλήρωση ο άλλος ρόλος.

Το πείραμα ξεκινάει. Ο «δάσκαλος» λέει τις λέξεις από το μικρόφωνο. Ο «μαθητευόμενος», ήδη τρομαγμένος, απαντάει σωστά, αλλά όχι για πολύ.
Μόλις κάνει το πρώτο λάθος ο «δάσκαλος» γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος του λέει να προχωρήσει στο πρώτο ηλεκτροσόκ. Ο «δάσκαλος» υπακούει.
15 βολτ δεν είναι πολλά, αλλά ο «μαθητευόμενος» έχει αλλάξει ήδη γνώμη. Παρ’ όλα αυτά απαντάει σωστά σε άλλη μια ερώτηση, αλλά στο επόμενο λάθος δέχεται 30 βολτ.
«Αφήστε να φύγω», λέει ο «μαθητευόμενος» που δεν μπορεί να λυθεί. «Δε θέλω να συμμετάσχω σε αυτό το πείραμα.»
Ο «δάσκαλος» κοιτάει τον πειραματιστή. Εκείνος του κάνει νόημα να συνεχίσει.

Τα βολτ αυξάνονται και τώρα πια ο πόνος είναι εμφανής στο πρόσωπο του «μαθητευόμενου», που εκλιπαρεί να τον αφήσουν ελεύθερο.
Στα 200 βολτ ταρακουνιέται ολόκληρος. Ο «δάσκαλος» πριν κάθε ηλεκτροσόκ γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος, με σταθερή φωνή, του λέει ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί.
Ο «δάσκαλος» συνεχίζει να βασανίζει έναν άγνωστο, έναν απλό φοιτητή που κλαίει, ζητάει τη βοήθεια του Θεού και παρακαλεί να τον λυπηθούν. Δεν μπορεί πια να απαντήσει στις ερωτήσεις, αλλά ο πειραματιστής λέει στο «δάσκαλο»:
«Τη σιωπή την εκλαμβάνουμε ως αποτυχημένη απάντηση και συνεχίζουμε με την τιμωρία.»
Στα 345 βολτ ο «μαθητευόμενος» τραντάζεται ολόκληρος, ουρλιάζει και χάνει τις αισθήσεις του.
Ο «δάσκαλος», ιδρωμένος και με τα χέρια του να τρέμουν, κοιτάει τον πειραματιστή.
«Μην ανησυχείτε», λέει εκείνος, «το πείραμα είναι απολύτως ελεγχόμενο… Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»
«Μα είναι λιπόθυμος», λέει ο «δάσκαλος».
«Δεν έχει καμιά σημασία. Το πείραμα πρέπει να ολοκληρωθεί. Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

Πόσοι από τους εθελοντές έφτασαν ως τον τελευταίο μοχλό;

Πριν ξεκινήσει το πείραμα του ο Μίλγκραμ είχε κάνει μια «δημοσκόπηση» ανάμεσα στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους, ρωτώντας ‘τους τι ποσοστό των εθελοντών θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό.

Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι κανείς δε θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό, πέρα ίσως από κάποια άτομα με κρυπτοσαδιστικές τάσεις, καθαρά παθολογικές.
Δυστυχώς έκαναν λάθος.

Μόλις το 5% των «δασκάλων» αρνήθηκαν εξ’ αρχής να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο πείραμα και αποχώρησαν -συνήθως βρίζοντας τον πειραματιστή.
Το υπόλοιπο 95% προχώρησε πολύ το πείραμα, πάνω από τα 150 βολτ.
Και το 65%… Έφτασε μέχρι τον τελευταίο μοχλό, τα πιθανότατα θανατηφόρα 450 βολτ!

Που έγκειται η φάρσα;
Ο «μαθητευόμενος» δεν ήταν φοιτητής, αλλά ηθοποιός, που είχε προσληφθεί από το Μίλγκραμ για αυτόν ακριβώς το «ρόλο».
Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός ούτε ηλεκτροσόκ. Ο ηθοποιός υποκρινόταν.
Το μοναδικό πειραματόζωο ήταν ο «δάσκαλος».

Όμως τα αποτελέσματα ήταν αληθινά: Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων θα υπακούσει και θα βασανίσει -ίσως και θα σκοτώσει- έναν άγνωστο του, αρκεί να δέχεται εντολές από κάποιον με κύρος (στην προκειμένη περίπτωση επιστημονικό) και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι δεν τον βαρύνει η ευθύνη για ό,τι συμβεί -αφού εκείνος «απλώς ακολουθούσε τις διαταγές».

Και φυσικά οι περισσότεροι από εμάς θα σκεφτούν όταν μάθουν για αυτό το πείραμα: «Εγώ αποκλείεται να έφτανα ως τον τελευταίο μοχλό.»

Όμως δείτε τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, κάθε μέρα.
Ο υπάλληλος της ΔΕΗ που δέχεται να κόψει το ρεύμα από έναν άνεργο ή άπορο, ξέροντας ότι έτσι τον ταπεινώνει, τον υποβάλει σε ένα διαρκές βασανιστήριο και πιθανότατα θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του, ανήκει στο 65% του τελευταίου μοχλού. Και δεν είναι καθόλου κρυπτοσαδιστής. Απλώς ακολουθεί τις εντολές που του έδωσαν.

Ο υπάλληλος του σούπερ-μάρκετ που σου δίνει το χαλασμένο ψάρι και σε διαβεβαιώνει ότι είναι φρέσκο δε σε μισεί, παρότι γνωρίζει ότι μπορεί να πάθεις και δηλητηρίαση. Απλώς ακολουθεί εντολές.

Ο αστυνομικός ο οποίος ραντίζει με χημικά τους διαδηλωτές δεν είναι κρυπτοσαδιστής -αν και πολλοί θα διαφωνήσουν στο συγκεκριμένο παράδειγμα. Απλώς κάνει τη δουλειά του.

Ο υπάλληλος της εφορίας ή της τράπεζας που υπογράφει την κατάσχεση κάποιου σπιτιού για 1.000 ευρώ χρέος, θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό στο πείραμα. Γιατί υπακούει.

Ο πολιτικός που υπογράφει το μνημόνιο το οποίο οδηγεί ένα ολόκληρο έθνος στην εξαθλίωση του νεοφιλελευθερισμού θα έφτανε μέχρι τον τελευταίο μοχλό. Και αυτός υπακούει, σε εντολές πολύ πιο ισχυρές από εκείνες του πειραματιστή με την άσπρη φόρμα.

Αν όμως δούμε το πείραμα του Μίλγκραμ από την ανθρωπιστική-ηθική του πλευρά (από την πλευρά του 5% που αρνήθηκε να υπακούσει) θα καταλάβουμε ότι κανένας δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Αν σε διατάζουν να κάνεις κάτι που προκαλεί κακό στον άλλον, στο συμπολίτη σου, σε έναν άνθρωπο ή σε ένα ζώο, πρέπει να αρνηθείς να υπακούσεις. Ακόμα κι αν χάσεις το μπόνους παραγωγικότητας, την προαγωγή, την επανεκλογή, τη δουλειά σου.
Μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να αρνηθούμε να υπακούσουμε στις «μικρές» και καθημερινές εντολές βίας -με τις οποίες οι περισσότεροι ασυνείδητα συμμορφωνόμαστε, μόνον όταν θα είμαστε έτοιμοι να προβούμε σε μια γενικευμένη και μέχρι τέλους πολιτική, κοινωνική, καταναλωτική ανυπακοή, μόνο όταν μάθουμε να συμπεριφερόμαστε ως αυτεξούσιοι άνθρωποι και όχι ως ανεύθυνοι υπάλληλοι, μόνο τότε θα μπορέσουμε να γκρεμίσουμε τη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που μας θέλει υπάνθρωπους, υπάκουους και υπόδουλους.

Και μια τελευταία παρατήρηση:
Τα υποκείμενα του πειράματος του Μίλγκραμ, οι εθελοντές φοιτητές, μάθαιναν από εκείνον ποιος ήταν ο στόχος του πειράματος. Μάθαιναν ότι ο «μαθητευόμενος» ήταν ηθοποιός και ότι δεν είχε ποτέ υποστεί ηλεκτροσόκ.
Ο Μίλγκραμ το έκανε αυτό για να τους ανακουφίσει, αλλά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο.
Αυτοί οι άνθρωποι, ειδικά το 65% που είχε φτάσει ως τον τελευταίο μοχλό, πέρασαν την υπόλοιπη ζωή τους κυνηγημένοι από τις Ερινύες της πράξης τους. Γιατί συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν τόσο αθώοι και τόσο «καλοί» όσο ήθελαν να πιστεύουν για τον εαυτό τους.

Ολα τα παραπανω ειναι αντγραφη απο ενα Εξαιρετικο Κυριο και Φιλο.

Σχολιο…το εχω αντιγραψει αλλα εχω υπογραμμισει τι θαυμασια θα  συνεβαινε αν η “εκπαιδευτικη-παιδαγωγικη” μας κατευθυνση ηταν τετοια.

Αντιστεκομαστε; Αναρωτηθείτε

ΠΗΓΗ

  Η Ελλάδα συνεχίζει να χρησιμοποιείται για την κάλυψη των τεράστιων τραπεζικών προβλημάτων της Ευρωζώνης, των ισχυρών κρατών της, του ευρώ, του δολαρίου, καθώς επίσης των Η.Π.Α. – από όπου αναμένεται να ξεσπάσει στο μέλλον η μητέρα των κρίσεων

Η φιλοσοφία του Πλάτωνα επικεντρώνεται στην ηθική, όπου όμως κύριο μέλημα του ήταν να αποδείξει τη δυνατότητα βέβαιης γνώσης. Ενώ οι ηθικές αμφισβητήσεις του Σωκράτη αφορούσαν κατά κύριο λόγο προβλήματα ατομικής ηθικής, ο Πλάτωνας έδωσε έμφαση στη γενικότερη άποψη της κοινωνικής ηθικής.

 

Πρόθεση του, με τη θεωρεία των ιδεών, ήταν να εγκαταστήσει ένα φιλοσοφικό υπόβαθρο, με τη βοήθεια του οποίου θα μπορούσε να αποδείξει ότι, είναι εφικτή η αντικειμενική γνώση της αλήθειας.

 

Η αφετηρία για τις εκτιμήσεις του ήταν το επιστημονικό αξίωμα ότι, το όμοιο αναγνωρίζεται μόνο από το όμοιο – δηλαδή, πως τα αντικείμενα της γνώσης ανταποκρίνονται στην ικανότητα για γνώση και το αντίστροφο. Αυτό σημαίνει ότι, η βεβαιότητα της γνώσης εξαρτάται από το αντικείμενο της – οπότε, τα μεταβαλλόμενα αντικείμενα του εμπειρικού κόσμου, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να οδηγήσουν σε μόνιμη, βέβαιη γνώση.

 

Κατά τον Πλάτωνα, υπάρχουν «ιδέες» (καθαρή γνώση) για όλα τα γνωστά πράγματα της φύσης – ενώ με στόχο να καταστήσει ευλογοφανή αυτή τη δυνατότητα γνώσης των ιδεών εξιστορεί κάποιο μύθο, σύμφωνα με τον οποίο οι ψυχές που θεωρούνται αθάνατες έχουν, κατά την προγεννητική τους κατάσταση, έλθει σε επαφή με όλες τις ιδέες. Η γέννηση εξαλείφει αυτή τη γνώση, η οποία όμως μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά με την ανάμνηση.

 

Επομένως, η μάθηση δεν είναι η γνώση από την αρχή, αλλά μία πορεία προς την ανάμνηση – κάτι που ανάλυσε επίσης οKant και μάλλον εφάρμοσε ο Einstein, όταν ανέπτυξε «από μνήμης» τη θεωρεία της σχετικότητας (χωρίς δηλαδή να κάνει χρήση της πειραματικής απόδειξης της, η οποία ακολούθησε αρκετές δεκαετίες αργότερα)”.

Ανάλυση

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, είναι αρκετοί αυτοί που αναρωτιούνται σήμερα, εάν είναι δυνατόν να διασωθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες – θύματα ουσιαστικά της καταστροφικής οικονομικής πολιτικής της Γερμανίας η οποία, πέφτοντας στην παγίδα της υπερδύναμης, κατάφερε να επιτρέψει στην κρίση ρευστότητας μίας μικρής χώρας της Ευρωζώνης, της Ελλάδας, να «μεταλλαχθεί» σε μία ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομική κρίση, τεραστίων διαστάσεων.

Είναι προφανές ότι, εάν η Ελλάδα είχε βοηθηθεί από τους «εταίρους» της, με ένα ποσόν της τάξης των 20 δις €, πριν ακόμη καταδικαστεί στην θανατική ποινή του ΔΝΤ, τα πράγματα θα είχαν εξελιχθεί εντελώς διαφορετικά: οι αγορές θα είχαν πεισθεί για την αλληλεγγύη των χωρών της Ευρωζώνης μεταξύ τους, θα είχαν σταματήσει αμέσως τις τοκογλυφικές επιθέσεις τους και δεν θα αναγκαζόταν η ευρωπαϊκή περιφέρεια να αντιμετωπίζει σχεδόν καθημερινά τους «μπράβους των τοκογλύφων» – οι οποίοι συνεχίζουν την επέλαση τους, μετά την επιτυχημένη εισβολή στην Ευρωζώνη, με τη βοήθεια των καταστροφικών όπλων τους (εταιρείες αξιολόγησης, επενδυτικές τράπεζες, hedge funds, αστέρες οικονομολόγοι κλπ.).

Το γεγονός αυτό είναι το πρώτο μεγάλο λάθος, το έγκλημα καλύτερα της Γερμανίας η οποία, αρνούμενη να δανειοδοτηθεί η Ελλάδα από την ΕΕ με ένα σχετικά ελάχιστο ποσόν, έθεσε τα θεμέλια μίας κρίσης, η οποία έχει ήδη κοστίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια – ενώ οδηγεί τη μία μετά την άλλη χώρα στον πανάκριβο δανεισμό, στο δόγμα της λιτότητας, στη χρεοκοπία και στα νύχια του ΔΝΤ.

Περαιτέρω, όταν δύο χρόνια αργότερα, τον Οκτώβρη του 2011, η Ελλάδα καταδικάστηκε ακόμη μία φορά, σε μία άνευ προηγουμένου Πύρρειο χρεοκοπία, ξανά από τη Γερμανία, άνοιξε διάπλατα το κουτί της Πανδώρας: επειδή οι αγορές υποχρεώθηκαν, μέσω της γνωστής διαγραφής του ελληνικού χρέους (PSI), σε οικονομικές απώλειες από ομόλογα μίας χώρας του ευρώ – γεγονός που είχε (θα συνεχίσει να έχει) τρομακτικές συνέπειες για τους ισολογισμούς και τη βιωσιμότητα των περισσότερο «μοχλευμένων» τραπεζών του πλανήτη: των ευρωπαϊκών.

 

Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ

Ειδικότερα, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας μίας τράπεζας καθορίζει ουσιαστικά το ρίσκο που αναλαμβάνει, με βάση τα κατατεθειμένα κεφάλαια της. Εάν ο δείκτης αυτός είναι, για παράδειγμα, 10%, σημαίνει ότι η τράπεζα επενδύει δέκα φορές τα ίδια κεφάλαια της – μία μόχλευση, η οποία θεωρείται σχετικά ασφαλής και δεν υποχρεώνει την τράπεζα σε αύξηση κεφαλαίου (ή σε περιορισμό των επενδύσεων της).

Ο δείκτης όμως αυτός αφήνει εκτός μέτρησης (σταθμισμένο ρίσκο) εκείνες τις επενδύσεις, οι οποίες αξιολογούνται ως 100% ασφαλείς. Όταν λοιπόν η τράπεζα του παραδείγματος μας υποχρεώνεται να διατηρεί 10 € ίδια κεφάλαια (σε γενικές γραμμές), για κάθε 100 € επενδύσεις, δεν συμπεριλαμβάνει σε αυτές τις απολύτως σίγουρες – όπως ήταν μέχρι πρότινος τα ομόλογα του δημοσίου.

Επομένως, τη συνέφερε μέχρι πρόσφατα να επενδύει σε κρατικά ομόλογα της ζώνης του ευρώ, ακόμη και με χαμηλές αποδόσεις (επιτόκιο), αφού αυτό δεν την υποχρέωνε να διατηρεί ίδια κεφάλαια για τη συγκεκριμένη τοποθέτηση – ενώ η ίδια η αγορά κρατικών ομολόγων εκ μέρους των τραπεζών, μείωνε περαιτέρω τα επιτόκια τους (λόγω αυξημένης ζήτησης, όπως συνεχίζει να συμβαίνει στις Η.Π.Α., στη Μ. Βρετανία, στην Ιαπωνία κλπ.).

Μετά τον Οκτώβρη όμως του 2011, τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά, αφού οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες (όχι ακόμη θεσμικά), να «σταθμίζουν» πλέον το ρίσκο των κρατικών ομολόγων, οπότε

(α)  είτε να αυξήσουν άμεσα τα ίδια κεφάλαια τους – γεγονός που δεν αντιμετωπίζεται θετικά από τους μετόχους τους, με δυσμενή επακόλουθα για την τιμή των μετοχών τους (πόσο μάλλον όταν η συνθήκη της Βασιλείας ΙΙΙ, απαιτεί υψηλότερη κεφαλαιακή επάρκεια),

(β)  είτε να μειώσουν τις επενδύσεις και λοιπές τοποθετήσεις τους – κάτι που έχει αρνητικά αποτελέσματα τόσο για την πραγματική οικονομία (περιορίζεται ο δανεισμός), όσο και για τη χρηματοδότηση των κρατών (αύξηση των επιτοκίων, δυσκολία διάθεσης νέων ομολόγων κλπ.).

Επειδή δε οι περισσότερες τράπεζες είναι εκτεθειμένες σε μεγάλες, «ακάλυπτες» πια, επενδύσεις, ενώ αρκετές αντιμετωπίζουν και άλλα προβλήματα (κόκκινα δάνεια λόγω της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, της φούσκας ακινήτων στην Ισπανία, στη Γαλλία, στην Ιρλανδία κλπ.), η βιωσιμότητα τους δεν είναι καθόλου εξασφαλισμένη – κάτι που θεωρείται ως μία πραγματική βόμβα μεγατόνων για το σύστημα.

Η ΕΛΒΕΤΙΑ

 

Τα ρίσκα του χρηματοπιστωτικού τομέα αντιμετωπίζονται πολύ σοβαρά από τη συγκεκριμένη χώρα – επειδή διαθέτει, παρά το μικρό μέγεθος της, δύο μεγάλες, συστημικές τράπεζες: την UBS και την Credit Suisse. Το σύνολο του ισολογισμού και των δύο αυτών τραπεζών είναι της τάξης των 2.500 δις φράγκων – δηλαδή, πέντε φορές μεγαλύτερο από το ΑΕΠ της Ελβετίας (υπενθυμίζουμε ότι, συστημικές θεωρούνται εκείνες οι τράπεζες, το μέγεθος των οποίων είναι τόσο μεγάλο που εάν κάτι τους συμβεί, κινδυνεύει ολόκληρο το σύστημα). 

Το Φεβρουάριο του 2012 η Ελβετία ψήφισε ένα πακέτο νόμων, το οποίο υποχρεώνει τις τράπεζες της να αυξήσουν σταδιακά την κεφαλαιακή τους επάρκεια στο 19%, να έχουν πολύ πιο αυστηρές προδιαγραφές ρευστότητας συγκριτικά με τις τράπεζες άλλων χωρών, καθώς επίσης να κατανέμουν τα επενδυτικά τους ρίσκα ορθολογικότερα.

Συνεχίζοντας, η σημερινή κεφαλαιακή επάρκεια της UBS τοποθετείται στο 18,7% και της Credit Suisse στο 15,6% – δείκτες που θεωρούνται ως οι καλύτεροι παγκοσμίως. Ο διάβολος όμως κρύβεται στις λεπτομέρειες, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Ελβετίας η οποία, με κριτήριο το «αστάθμητο ποσοστό μόχλευσης των ιδίων κεφαλαίων» των τραπεζών, τις επενδύσεις τους δηλαδή, για τις οποίες δεν διατηρούν ίδια κεφάλαια, υπολόγισε ότι καλύπτουν μόλις το 1,7% και το 2,7% αντίστοιχα του συνόλου

Απλούστερα ότι, για κάθε 100 € επένδυση έχουν μόλις 1,7 € (2,7 €) ίδια κεφάλαια – οπότε ο συντελεστής μόχλευσης είναι 58 και 37 αντίστοιχα. Τα ίδια κεφάλαια τους είναι λοιπόν 58 και 37 φορές χαμηλότερα από τις απαιτήσεις τους – ένα πραγματικά τρομακτικό μέγεθος για μία τράπεζα. Για να γίνει περισσότερο κατανοητό δε το μέγεθος, αρκεί να τονίσει κανείς πόσο επικίνδυνη θα ήταν μία επιχείρηση της πραγματικής οικονομίας, η οποία θα είχε κατατεθειμένα κεφάλαια 100.000 € και απαιτήσεις από τους πελάτες της 5.800.000 €.

Ακριβώς για τους λόγους αυτούς (τα κρατικά ομόλογα συνεχίζουν να θεωρούνται θεσμικά ως 100% σίγουρα), οι Ελβετοί αναρωτιούνται εάν απειλούμαστε με μία μαζική τραπεζική καραμπόλα – αφού οι τράπεζες, ιδιαίτερα οι ευρωπαϊκές, είναι πολύπλοκα συνδεδεμένες μεταξύ τους, αποτελώντας επικίνδυνα συγκοινωνούντα δοχεία.

Δεν μπορούν δε να δώσουν καμία υπεύθυνη απάντηση στο κατά πόσον είναι σίγουρες οι τράπεζες, από ποιο σημείο και μετά δεν είναι κοκ. Αν και οι εισροές καταθέσεων λοιπόν στην Ελβετία είναι απίστευτα μεγάλες, λόγω της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, η κυβέρνηση και οι λοιποί θεσμοί της χώρας είναι πάρα πολύ ανήσυχοι για το μέλλον.

Η ΙΣΠΑΝΙΑ

 

Σύμφωνα με τις αποφάσεις της συνόδου κορυφής, η Ισπανία θα υποχρεωθεί να παραδώσει τον έλεγχο των τραπεζών της, κατά το μεγαλύτερο μέρος του, σε ευρωπαϊκές οργανώσεις –  ενώ έχει ήδη εισβάλλει το ΔΝΤ, «διατηρώντας την ανωνυμία του», κατά κάποιον τρόπο (η χώρα ευρίσκεται υπό τη σκιώδη εξουσία του, για να αποφευχθούν οι αντιδράσεις των Πολιτών).

Επί πλέον, η κυβέρνηση φαίνεται ότι έχει υποχρεωθεί να επιβαρύνει με τις μελλοντικές ζημίες των τραπεζών τους Ισπανούς μετόχους τους – αφού μόνο υπό αυτήν την προϋπόθεση θα λάβει από το ESM τα 100 δις €, για τη σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.

Σύμφωνα με τα διεθνή ΜΜΕ, οι ζημίες θα επιβαρύνουν κυρίως εκείνους τους Ισπανούς, οι οποίοι έχουν στην ιδιοκτησία τους είτε ομόλογα των τραπεζών χωρίς δικαιώματα πρώτης προτίμησης, είτε προνομιούχες μετοχές τους – γεγονός που σημαίνει ότι, θα ζημιωθούν σε μεγάλο βαθμό οι μικροεπενδυτές, οι οποίοι έχουν αγοράσει τέτοιους τίτλους από τις τράπεζες, για αποταμιευτικούς περισσότερο λόγους.

Οι παραπάνω «ιδιομορφίες», σε συνδυασμό με τα τεράστια προβλήματα της οικονομίας της Ισπανίας (εκτεταμένη κρίση ακινήτων, καταστροφική ανεργία, υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα, χρεοκοπημένοι δήμοι κλπ.), έχουν σαν αποτέλεσμα μία εκτεταμένη εκροή καταθέσεων από τις ισπανικές τράπεζες, η οποία αυξάνει ακόμη περισσότερο τους κινδύνους. Ο Πίνακας Ι που ακολουθεί είναι χαρακτηριστικός:

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Διαφοροποίηση των τραπεζικών καταθέσεων, σε δις € το Μάιο του 2012

Χώρα Καταθέσεις Αύξηση / Μείωση*
Γερμανία 3.142 4,1%
Γαλλία 1.904 5,7%
Ισπανία 1.593 -7,7%
Ιταλία 1.414 2,0%
Αυστρία 322 5,1%
Ιρλανδία 201 -1,7%

* Αλλαγή σε σχέση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους

Πηγή: EKT, υπολογισμοί wiwo

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι, οι εκροές καταθέσεων από την Ισπανία συνεχίζονται με μεγάλο ρυθμό – ενώ τους πέντε πρώτους μήνες του 2012 ξεπέρασαν τα 100 δις €. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ιρλανδία, η κρίση της οποίας είναι αδύνατον να ξεπεραστεί χωρίς πολύ μεγάλες διαγραφές χρεών ή/και χρεοκοπίες τραπεζών, παρά το ότι ανακοινώνεται η επιστροφή της στις αγορές.

Αν και στην αρχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης λοιπόν οι ισπανικές τράπεζες θεωρούταν ασφαλείς, επειδή δεν είχαν εκτεθεί στην αμερικανική κρίση των ενυπόθηκων δανείων, ενώ είχαν υποχρεωθεί από την κεντρική τράπεζα τους να δημιουργήσουν ειδικά αποθεματικά για την αντιμετώπιση της τοπικής κρίσης ακινήτων, η κατάσταση τους επιδεινώθηκε.

Σύμφωνα δε με τη διεθνή ένωση τραπεζών (IIF), λόγω του ότι έχουν δώσει ενυπόθηκα δάνεια ύψους άνω του 1 τρις €, θα απαιτηθεί μία ανακεφαλαιοποίηση της τάξης των 260 δις € και όχι τα ποσά που ανακοινώνονται (62 δις €).

 

Η ΣΛΟΒΕΝΙΑ

 

Όπως έχει ανακοινωθεί, η μικρή αυτή χώρα (52,4 δις € ΑΕΠ 2011, 934.700 εργαζόμενοι, 11,8% ανεργία) είναι αντιμέτωπη με τραπεζικά προβλήματα – οπότε θεωρείται ως το επόμενο υποψήφιο θύμα του ΔΝΤ και της Τρόικας.

Έχοντας υιοθετήσει το ευρώ μόλις το 2007, δεν έχει ακόμη καταφέρει να αναπτυχθεί σωστά – με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί να ενισχύσει με 400 εκ. € μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες της (Nova Ljubljanska Banka).  Η υπαγωγή της λοιπόν στο μηχανισμό στήριξης είναι μάλλον δεδομένη – γεγονός που θα έχει σημαντικές συνέπειες για τους πολίτες της.

Η ΓΑΛΛΙΑ

 

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι σε μεγάλο βαθμό εκτεθειμένη σε μία ενδεχόμενη κρίση των τραπεζών –επειδή διαθέτει τέσσερις πολύ μεγάλες (συστημικές, too big to fail) τράπεζες: την BNP Paribas, τη Societe Generale, την Credit Agricole και την BPSE (δημιουργήθηκε από την ένωση λαϊκών τραπεζών και ταμιευτηρίων το 2009).

Αν και οι τράπεζες αυτές έχουν καταφέρει, στο χρονικό διάστημα μετά το ξέσπασμα της κρίσης, να μειώσουν τις τοποθετήσεις τους στα υπερχρεωμένα κράτη, δεν είναι ακόμη εκτός κινδύνου – ενώ τις μεγαλύτερες ανησυχίες προκαλεί η BNP, η οποία έχει στην κατοχή της ομόλογα του ιταλικού δημοσίου ύψους 11,6 δις € (συνολικά στις χώρες του νότου 33,9 δις €).

Σε κάθε περίπτωση η Γαλλία, με τον τραπεζικό τομέα της να είναι τετραπλάσιος του ΑΕΠ της, είναι σε πολύ δύσκολη θέση – ειδικά επειδή οι συνολικές απαιτήσεις της απέναντι στην  Ιταλία υπολογίζονται στα 309 δις € (112 δις € προς την Ισπανία).

Η ΙΤΑΛΙΑ

 

Το πρόβλημα των ιταλικών τραπεζών επικεντρώνεται στο ότι, έχουν επενδύσει πάρα πολλά χρήματα σε ομόλογα του δημοσίου τους – ενώ αντιμετωπίζουν σήμερα δυσκολίες, όσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια τους, λόγω της ύφεσης. Εν τούτοις, η χώρα θα μπορούσε να επιλύσει μόνη της τα προβλήματα των τραπεζών της, αφού το σύνολο των ισολογισμών τους είναι συγκριτικά χαμηλό – «μόλις» 2,3 φορές το ΑΕΠ της.

Όμως, οι επενδυτές δεν εμπιστεύονται τη βιωσιμότητα των τραπεζών της Ιταλίας, επειδή τη συνδέουν με τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το δημόσιο της χώρας τους – πόσο μάλλον όταν η πιστοληπτική αξιολόγηση τους διαμορφώνεται ανάλογα με την αντίστοιχη της χώρας τους.

Η ΑΥΣΤΡΙΑ

 

Με τις τράπεζες να αντιστοιχούν στο 300% του ΑΕΠ της χώρας, σε συνδυασμό με το ότι είναι επικίνδυνα εκτεθειμένες στην Ανατολική Ευρώπη, η οποία μαστίζεται σε μεγάλο βαθμό από την κρίση, η Αυστρία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ασφαλής.

Εν τούτοις, η αυξημένη εισροή καταθέσεων, κυρίως από την Ιταλία, καλύπτει εν πρώτοις τα αναμφίβολα μεγάλα προβλήματα της – όπως συμβαίνει στο Βέλγιο, στη Δανία, στην Ολλανδία και αλλού, κυρίως λόγω του ότι έχουν καταφέρει να διατηρηθούν στο περιθώριο της δημοσιότητας (σε πλήρη αντίθεση με την Ελλάδα, η οποία συνεχίζει να βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα).

Η ΚΥΠΡΟΣ

 

Η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας μειώθηκε (στο BB+ με αρνητικές προοπτικές από τη Fitch), λόγω των μεγάλων προβλημάτων των τραπεζών της. Μόνο και μόνο η διαγραφή χρέους εκ μέρους της Ελλάδας, επιβάρυνε τις κυπριακές τράπεζες με σχεδόν 7 δις € – με την Fitch να υπολογίζει τις ανάγκες αναφαλαιοποίησης τους στα 4 δις €.

Για τους περισσότερους όμως το ποσόν θα αναμορφωθεί σημαντικά, αφού η Κύπρος θα οδηγηθεί επίσης στην παγίδα της λιτότητας, ενώ θα αυξηθούν αρκετά οι εκροές καταθέσεων – όπως συνέβη στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία, στην Πορτογαλία, στην Ισπανία κοκ., θύματα της απίστευτα εγκληματικής πολιτικής που επιβάλλει η Γερμανία (πιθανότατα κατ’ εντολή των Η.Π.Α.) σε όλους τους εταίρους της.

Αν και θα μπορούσε λοιπόν να χρηματοδοτηθεί από άλλες χώρες, έτσι ώστε να αποφύγει την λεηλασία της από το ΔΝΤ, είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι δεν θα της επιτραπεί – πόσο μάλλον μετά την εύρεση μεγάλων ενεργειακών κοιτασμάτων στην υποθαλάσσια περιοχή της, καθώς επίσης την εξαιρετικά σημαντική σήμερα γεωπολιτική της θέση

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ

 

Παρά το ότι η Γερμανία ήταν το κεντρικό θύμα της μεγαλύτερης και μάλιστα νόμιμης ληστείας όλων των εποχών, εκ μέρους των Η.Π.Α., με τη βοήθεια της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, η κατάσταση των τραπεζών της έχει ομαλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό.

Εκείνη την εποχή (Φθινόπωρο του 2008), ο μέσος δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών της ήταν μόλις 8,3% – από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη. Σήμερα όμως έχει αυξηθεί στο 13,1% – στο μέσον όρο περίπου της ΕΕ.

Η αιτία ήταν ο αυξημένος ρυθμός ανάπτυξης και η κρίση του νότου, η οποία είχε ευεργετικά αποτελέσματα στα επιτόκια δανεισμού της χώρας, στα φορολογικά της έσοδα, στη χρηματοδότηση (αυξημένες εισροές καταθέσεων) και στις εξαγωγές (διατήρηση της ισοτιμίας του € σε χαμηλά επίπεδα κοκ.).

Εν τούτοις, εμείς έχουμε την άποψη ότι, οι τράπεζες της κινδυνεύουν σε μεγάλο βαθμό από τη σύνδεση της γερμανικής οικονομίας με τις υπόλοιπες – κάτι που επισήμανε και το ΔΝΤ σε πρόσφατη ανάλυση του. Σύμφωνα δε με την BIS, οι γερμανικές τράπεζες είχαν στα τέλη του 2011 εγγεγραμμένες απαιτήσεις στα βιβλία τους, απέναντι στην Ιταλία και στην Ισπανία, ύψους 280 δις €.

Η ισχυρότερη τώρα γερμανική τράπεζα, η Deutsche Bank, η οποία με βάση το σύνολο του ισολογισμού της είναι το μεγαλύτερο τραπεζικό ίδρυμα της Ευρώπης, παρά τις αντίθετες δηλώσεις της διοίκησης της, έχει εξαιρετικά χαμηλή κεφαλαιακή επάρκεια. Ο Πίνακας ΙΙ που ακολουθεί εμφανίζει τα βασικά μεγέθη της:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Βασικά μεγέθη της Deutsche Bank

Μεγέθη Ποσά
Σύνολο Ισολογισμού 2.103 δις €
Κεφαλαιακή επάρκεια 10%
Κόστος ασφάλισης (CDS πενταετών απαιτήσεων) 176
Επενδύσεις σε υπερχρεωμένες χώρες (2011) 7,3 δις €
Αξιολόγηση Moodys A2
Ίδια Κεφάλαια* 53,39 δις €
Προσωπικό 100.996

Σημείωση: Με βάση τη σχέση ιδίων κεφαλαίων και συνολικού ισολογισμού, επενδύει πάνω από 39 φορές τα κεφάλαια της (μόχλευση).

Πηγή: dpa

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Περαιτέρω, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του υπουργείου οικονομικών της Γερμανίας προς την επιτροπή προϋπολογισμού, η χώρα έχει αναλάβει εγγυήσεις ύψους 310,3 δις € στα πλαίσια των πακέτων στήριξης της Ευρωζώνης (στα EFSF και ESM285,3 δις €, στον προϋπολογισμό της Ευρωζώνης 9,8 δις € και στο πρώτο Ελληνικό πακέτο 15,2 δις €).

 

Εάν στα παραπάνω προσθέσει κανείς τις απαιτήσεις της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας απέναντι στην ΕΚΤ, από το σύστημα διακανονισμού πληρωμών Target II, ύψους 700 δις € στα τέλη Μαΐου (αυξάνονται κατά 50-100 δις € μηνιαία), θα ξεπεράσει το 1 τρις € – ποσόν που διακινδυνεύει σαν κράτος, σε περίπτωση διάλυσης της Ευρωζώνης (επί πλέον αυτού που διακινδυνεύουν οι εμπορικές τράπεζες της, οι επιχειρήσεις, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι επενδυτικές κλπ.).

 

 

Με κριτήριο το ΑΕΠ της Γερμανίας του 2011 (περί τα 2,5 τρις €), καθώς επίσης το δημόσιο χρέος της ως προς το ΑΕΠ (81,5%),τυχόν απώλεια του παραπάνω ποσού θα εκτόξευε το χρέος της στο 117% του ΑΕΠ της – σε ένα επίπεδο δηλαδή, με το οποίο είναι πολύ δύσκολο να ανταπεξέλθει μία οικονομία, ειδικά λόγω των αυξημένων επιτοκίων που συνήθως απαιτούν οι αγορές από υπερχρεωμένα κράτη (εάν δε η Γερμανία εγκατέλειπε μόνη της την Ευρωζώνη, δεν θα μπορούσε να απαιτήσει ουσιαστικά αυτά τα χρήματα, με βάση τη σύμβαση).

 

Επομένως, οι τράπεζες της δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν ασφαλείς – τόσο λόγω των δικών τους προβλημάτων, όσο και της εξαιρετικά δυσχερούς θέσης της χώρας τους, έτσι όπως αυτή θα φανεί πολύ σύντομα.

Η ΕΛΛΑΔΑ

 

Όπως έχουμε αναλύσει στο παρελθόν (άρθρο μας), η Ελλάδα δεν αντιμετώπισε προβλήματα με τις τράπεζες της – ενώ το σύνολο των ισολογισμών των χρηματοπιστωτικών της ιδρυμάτων το 2009 αντιστοιχούσε στο 165,3% του ΑΕΠ της(όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά παγκοσμίως). Η μόχλευση δε των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών μας ήταν μόλις 14,86%, συμπεριλαμβανομένων όλων των επενδύσεων τους (άρθρο μας,Πίνακας V).

Δυστυχώς όμως, οι τεράστιες εκροές καταθέσεων (πάνω από 100 δις €), σαν αποτέλεσμα της καταστροφικής (εάν όχι προδοτικής) πολιτικής που ακολουθήθηκε, σε συνδυασμό με την εγκληματική διαγραφή χρέους, όπου στην κυριολεξία πυροβολήσαμε τα πόδια μας, οδήγησαν τις ελληνικές (και τις κυπριακές) τράπεζες στο χείλος του γκρεμού – με αποτέλεσμα να απαιτηθούν πολλαπλές εγγυήσεις και η ανακεφαλαιοποίηση τους.

Είναι λοιπόν αδιανόητο να κατηγορούμε τις τράπεζες ή/και να υποστηρίζουμε την κλοπή εκείνων των μικρομετόχων, οι οποίοι συνεχίζουν να τις στηρίζουν – μέσω της «αποκρατικοποίησης» τους από τους ευρωπαϊκούς (γερμανικούς) μηχανισμούς, κατά το παράδειγμα της Ισπανίας.

Σε κάθε περίπτωση, από όποια πλευρά και αν το εξετάσουμε, η πατρίδα μας οδηγήθηκε σκόπιμα και αδικαιολόγητα στο ικρίωμα – ενώ ελπίζουμε να μην ενσαρκώσει τελικά το ρόλο της Ιφιγένειας, για τη σωτηρία της υπερχρεωμένης Δύσης, καθώς επίσης να τιμωρηθούν όλοι όσοι την οδήγησαν, χωρίς κανένα λόγο, στην καταστροφή.

Κλείνοντας η Ελλάδα έχει τον καλύτερο κρατικό ισολογισμό από όλες σχεδόν τις χώρες (περιουσιακά στοιχεία πολύ υψηλότερα των χρεών της) – ενώ το μοναδικό της πρόβλημα ήταν και είναι η ανεπαρκής ή/και διεφθαρμένη πολιτική της, η οποία ήταν κατά πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Κανένας άλλωστε δεν μπορεί να αποδεχθεί ως λογικό το γεγονός ότι,οδηγήθηκε από ένα δημόσιο χρέος της τάξης του 110% του ΑΕΠ της, σε συνδυασμό με ένα ελάχιστο ιδιωτικό, σε δημόσιο χρέος άνω του 160%, στα νύχια του ΔΝΤ, στα διάφορα υφεσιακά μνημόνια και στη χρεοκοπία.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ

Στον Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί αναγράφονται οι υποχρεώσεις των τραπεζών ορισμένων χωρών, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ των χωρών τους (μεγέθη κατά προσέγγιση, επειδή προέρχονται από διάγραμμα):

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Τραπεζικές υποχρεώσεις (συνολικές = καταθέσεις συν λοιπές υποχρεώσεις) ως ποσοστό επί του ΑΕΠ

Χώρα Συνολικά Καταθέσεις Λοιπές Υποχρεώσεις
Ιρλανδία 710% 120% 590%
Μ. Βρετανία 510% 160% 350%
Ελβετία 490% 260% 230%
Δανία 410% 60% 350%
Γαλλία 400% 90% 310%
Ολλανδία 390% 130% 260%
ΕΕ συνολικά 350% 110% 240%
Γερμανία 310% 120% 190%
Ισπανία 300% 150% 150%
Αυστρία 300% 100% 200%
Βέλγιο 295% 110% 185%
Σουηδία 260% 50% 210%
Ιταλία 230% 90% 140%
Αυστραλία 190% 110% 80%
Νορβηγία 120% 50% 70%
Καναδάς 120% 60% 60%
Ν. Αφρική 90% 80% 10%
Η.Π.Α. 80% 70% 10%

Σημίωση: Η Ελλάδα θα ήταν κάτω από την Αυστραλία και πάνω από τη Νορβηγία!

Πηγή: Barclays Research

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙΙ, το τραπεζικό πρόβλημα της ΕΕ είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από αυτό του υπολοίπου πλανήτη – πόσο μάλλον από το αντίστοιχο στις Η.Π.Α., το οποίο συγκριτικά είναι σχεδόν μηδαμινό. Σε πολλές χώρες δε (Ιρλανδία, Μ. Βρετανία κλπ.), είναι κάτι παραπάνω από εκρηκτικό.

Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις η εγγύηση των καταθέσεων των πολιτών της Ευρωζώνης από έναν κεντρικό οργανισμό είναι σχεδόν αδύνατη – αφού είναι πολλαπλάσιες των ΑΕΠ των χωρών τους.

ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

Οι τράπεζες της Ευρώπης, ειδικά μετά τα εγκληματικά λάθη της Γερμανίας και τη διαγραφή χρέους της Ελλάδας, είναι εξαιρετικά ασταθείς και ευάλωτες. Η κρίση έχει πρακτικά αποκόψει τα τραπεζικά ινστιτούτα του Νότου από τις αγορές, ενώ η συνεχώς αυξανόμενη ανεργία, οι χρεοκοπίες των επιχειρήσεων, η πτώση των τιμών των ακινήτων και τα υπερδανεισμένα σε πολλές χώρες νοικοκυριά, αυξάνουν σε μεγάλο βαθμό τα μη εξυπηρετούμενα, κόκκινα δάνεια, επιδεινώνοντας σχεδόν δραματικά τους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Η Κομισιόν, μεταξύ του Οκτωβρίου του 2008 και του Οκτωβρίου του 2011, ενέκρινε συνολικά 4,5 τρις € σε κρατικές βοήθειες, για την ενίσχυση των προβληματικών τραπεζών – ποσόν που αντιστοιχεί στο 35% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Εν τούτοις, το τέλος του καθοδικού σπειροειδή κύκλου δεν φαίνεται στον ορίζοντα – ενώ μάταια προσπαθεί η ΕΚΤ να σταθεροποιήσει το σύστημα και να ανακόψει την πορεία προς το χάος.

Με δύο διαδοχικές αποφάσεις της (Δεκέμβριος του 2011 και Φεβρουάριος του 2012), έθεσε στη διάθεση των εμπορικών τραπεζών 1 τρις €, με μηδαμινά επιτόκια, για τρία ολόκληρα έτη, ενώ πρόσφατα μείωσε το βασικό επιτόκιο στο 0,75%.Τα αποτελέσματα όμως των ενεργειών της είναι σχεδόν αμελητέα αφού, «όταν κλείνει μία τρύπα σε ένα σημείο, ανοίγει αμέσως η επόμενη».

Πολλοί αναρωτιούνται λοιπόν εάν είναι τελικά δυνατόν να διασωθούν οι τράπεζες της Ευρώπης, ή μήπως θα αντιμετωπίσουμεσκηνές πανικού, πολύ μεγαλύτερες από αυτές μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers – όπου οι μικροκαταθέτες άδειαζαν τους λογαριασμούς τους τρομοκρατημένοι, οι τράπεζες σταμάτησαν να δανείζονται μεταξύ τους, η πραγματική οικονομία έχασε την πρόσβαση της στη χρηματοδότηση και η παγκόσμια οικονομία βυθίστηκε στην ύφεση.

«Η εντεινόμενη ύφεση στις υπερχρεωμένες χώρες του Νότου οδηγεί σε συνεχώς αυξανόμενες απώλειες των τραπεζών, οι οποίες καθιστούν απαραίτητη την ενίσχυση τους από τα κράτη – με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα δημόσια χρέη και τανάπαλιν.Είμαστε στο κέντρο ενός διαβολικού κύκλου, από το οποίο δεν μπορούμε δυστυχώς να ξεφύγουμε«, αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Ολοκληρώνοντας, η Ευρώπη υποφέρει σε μεγάλο βαθμό από το υπερδιογκωμένο τραπεζικό της σύστημα, όπου τα χρέη των 20 μεγαλύτερων τραπεζών της είναι υψηλότερα από το 50% του ΑΕΠ της χώρας, όπου έχει την έδρα της η κάθε μία – με αποτέλεσμα να μην μπορούν να πείσουν οι κυβερνήσεις ότι έχουν τη δυνατότητα να διασώσουν τις τράπεζες και να εγγυηθούν τις καταθέσεις των πολιτών τους, οι οποίες υπολογίζονται στα 11 τρις €.

Εάν λοιπόν τυχόν καταρρεύσει μία μεγάλη ευρωπαϊκή τράπεζα, η κατάσταση θα ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο – με οδυνηρά αποτελέσματα για ολόκληρο τον πλανήτη. Οι κίνδυνοι αυτοί φαίνεται να είναι γνωστοί στα αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία έχουν μειώσει δραστικά τις τοποθετήσεις τους στις τράπεζες της ΕΕ – από 40% το 2009, στο 12% με πρόσφατες μετρήσεις.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Οι Η.Π.Α., ένας χάρτινος πύργος στην κυριολεξία, αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα, όσον αφορά το δημόσιο χρέος, καθώς επίσης τα ιλιγγιώδη ελλείμματα του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (τα προβλήματα των τραπεζών τους τα έλυσαν, «εξάγοντας» τα το 2008 στην ΕΕ και στον υπόλοιπο πλανήτη). Η Ιαπωνία έχει δημόσιο χρέος πάνω από το 230% του ΑΕΠ της, ενώ είναι βυθισμένη στην ύφεση από το 1990.

Η Ευρώπη, ο μεγαλύτερος δανειστής του πλανήτη (πάνω από το 50% των παγκοσμίων δανείων προέρχονται από τις ευρωπαϊκές τράπεζες), είναι εγκλωβισμένη στον κύκλο του διαβόλου – με τις τράπεζες της να είναι μάλλον αδύνατον να διασωθούν(το μέσο δημόσιο χρέος της ΕΕ δεν ξεπερνάει ευτυχώς το 85% του ΑΕΠ, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της είναι θετικό).

Ειδικότερα, εάν τυχόν αποφασιζόταν να αποκτήσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες τους ίδιους συντελεστές με τις αμερικανικές, θα έπρεπε να «καούν» χρήματα («απομόχλευση», μείωση δανείων κλπ.), της τάξης του 250% του ΑΕΠ της Ευρώπης – ένα απίστευτα μεγάλο ποσόν, αφού ξεπερνάει τα 30 τρις € .

Επομένως, η κατάσταση σε όλη τη Δύση είναι κάτι παραπάνω από κρίσιμη – με το βιοτικό επίπεδο όλου του υπόλοιπου πλανήτη να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο μαζί της. Δυστυχώς, τέτοιου είδους παγκόσμια αδιέξοδα αντιμετωπίζονται συνήθως με δύο τρόπους: είτε με μία ευρεία διαγραφή χρεών τύπου «σεισάχθειας», είτε με πόλεμο – όπου φυσικά εμείς ελπίζουμε να μην επιλεχθεί τελικά ο πόλεμος.

Μία ενδιάμεση λύση θα ήταν ίσως η φορολόγηση των υψηλών εισοδηματικών στρωμάτων (10% του συνολικού πληθυσμού) όλης της Δύσης, με συντελεστή 10-15% επί των περιουσιακών τους στοιχείων – γεγονός που θα λειτουργούσε έμμεσα ως μία αναδιανομή εισοδημάτων, η οποία θα μείωνε τα δημόσια χρέη και στη συνέχεια θα ενίσχυε την κατανάλωση, τις επενδύσεις, την ανάπτυξη και το ΑΕΠ. Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε μεγάλη ωριμότητα εκ μέρους των πλούσιων αυτών πολιτών – κάτι που δυστυχώς θεωρούμε πολύ δύσκολο.

ΠΗΓΗ

 Ο Βαντίμ Ντεμτσιόγκ υποδύεται την οικογένεια Ροθστσιλντ – Rothschilds. Οι άνθρωποι «πίσω από τις κουρτίνες», τραπεζική ελίτ, αυτοί που ελέγχουν το χρήμα παγκοσμίως και συνεπώς την ζωή όλων μας.
Franky Show είναι μια ραδιοφωνική εκπομπή-παιχνίδι στην οποία συμμετέχει ο Βαντίμ Ντεμτσιόγκ (γνωστός και ως φωνή σε κάποια επεισόδια του Mr. Freeman) όπου υποδύεται κάθε φορά διαφορετικό ρόλο και οι ακροατές μέσα από την διήγηση του πρέπει να καταλάβουν ποιον υποδύεται.

  Η καινούργια προσέγγιση στο μεγαλύτερο φόβο του ανθρώπου λέγεται Βιοκεντρισμός
, και προέρχεται τόσο από το χώρο της κβαντοφυσικής και της θεωρίας των παράλληλων συμπάντων, όσο και από τον ίδιο… τον Αϊνστάιν.

Σύμφωνα με ένα από τα θεμελιώδη αξιώματα της επιστήμης, καμίας μορφής ενέργεια δεν χάνεται. Δεν δημιουργείται και δεν καταστρέφεται απλά υπάρχει. Ξεκινώντας από αυτό, και με δεδομένο ότι ο εγκέφαλος, είναι μια τεράστια γεννήτρια ενέργειας, οι επιστήμονες καλούνται να απαντήσουν στο τι γίνεται αυτή η ποσότητα ενέργειας, όταν ο εγκέφαλος σταματήσει λόγω θανάτου να λειτουργεί. Είναι πιθανόν να μεταβιβάζεται σε ένα παράλληλο σύμπαν;

Για τους μελετητές, η θεωρία των παράλληλων συμπάντων, είναι μια πραγματικότητα πολύ πιο αντικειμενική από αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεδομένου ότι έννοιες όπως ο χώρος και ο χρόνος, θεμελιώδεις όσον αφορά την προσέγγιση μας απέναντι στην πραγματικότητα, δεν υφίστανται όπως τις αντιλαμβανόμαστε.

Οτιδήποτε ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και χρησιμοποιεί σαν πληροφορία, είναι απλά ένα εργαλείο κατανόησης ενός συγκεκριμένου χωροχρόνου μιας συγκεκριμένης πραγματικότητας. Κάτι που αποδεικνύεται από την ανικανότητα του εγκεφάλου, να κατανοήσει την ύπαρξη του συμπαντικού απείρου, εφ’ όσον ο προγραμματισμός του, του καθιστά κατανοητά μόνο τα πεπερασμένα σύνολα.

Σε ένα σύμπαν χωρίς χώρο και χρόνο (με τις έννοιες που εμείς τους δίνουμε) όπως στην ουσία έχει αποδειχτεί ότι είναι το σύμπαν, η έννοια του θανάτου, του τέλους, πολύ απλά δεν υφίσταται λένε οι ειδικοί. Υφίσταται η εμπειρία του θανάτου, όπως τον βιώνουμε με το συγκεκριμένης λειτουργίας εγκέφαλο μας, αλλά κατά πόσο αυτή η εμπειρία, ανταποκρίνεται σε μια αντικειμενική πραγματικότητα, για την οποία δεν έχουμε εργαλεία κατανόησης;

Ο ίδιος ο Αϊνστάιν είχε παραδεχτεί με αφορμή το θάνατό ενός φίλου του, του Μπέσο:«Ο Μπέσο έφυγε από αυτόν τον παράξενο κόσμο, λίγο πριν από μένα. Αλλά αυτό δε σημαίνει τίποτα. Άνθρωποι σαν κι εμάς, γνωρίζουμε ότι ο διαχωρισμός ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, είναι απλά και μόνο μια πεισματάρικη ψευδαίσθηση».

Σύμφωνα με τη μελέτη των επιστημόνων, η αθανασία δεν είναι μια διαρκής ύπαρξη σε έναν κόσμο δίχως τέλος γιατί πολύ απλά σαν έννοια, κατοικεί έξω από την έννοια του χρόνου όπως τον ξέρουμε. Σε έναν κόσμο έξω από την αντιληπτική μας ικανότητα, κι από ότι θεωρούμε πραγματικό και μη.

Όσο δεδομένη είναι η περιορισμένη μας ικανότητα στον προσδιορισμό της πραγματικότητας άλλο τόσο είναι και η ικανότητά μας στον προσδιορισμό της μη πραγματικότητας. Αυτής που δεν περιορίζεται από το χώρο, το χρόνο και τους νόμους ενός χιλιοστού του σύμπαντος, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την δημιουργία και τις παράλληλες, άπειρες όπως και ο χωροχρόνος, μορφές της.

planitikos.gr

Στη σημερινή κουλτούρα τείνουμε να παραβλέπουμε την βασική ένταση μεταξύ της υλικής και της πνευματικής μας φύσης. Ο Τζάκομπ Νίντλμαν, Ph.D. (Jacob Needleman), βραβευμένος Αμερικανός φιλόσοφος και καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, συγγραφέας τού «Καρδιά της φιλοσοφίας» και «Οι Νέες Θρησκείες», παρουσιάζει τον Σωκράτη ως τον παραδειγματικό φιλόσοφο, ο οποίος, μέσα από τα ερωτηματικά που έθετε, έφερνε στους ανθρώπους μεγαλύτερη επίγνωση βαθύτερων στρωμάτων της συνειδητότητάς τους.

Διαβάστε την εισαγωγική παράγραφο, η οποία παρουσιάζει τον ομιλητή αλλά δεν περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο κλιπ, εδώ:
http://www.YoutubeTranslations.gr/Socrates_the_exemplary_philosopher.htm
Στον παραπάνω σύνδεσμο θα βρείτε επίσης μεταφρασμένη την πολύ ενδιαφέρουσα συνέχεια της συζήτησης, που εμβαθύνει στην προσωπικότητα του Σωκράτη, καθότι το απόσπασμα αυτό δείχνει μόνο τα εννιά πρώτα λεπτά της τριαντάλεπτης συνέντευξης.

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Αρέσει σε %d bloggers: