Πολλές μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις έχουν γεννηθεί από καθαρή ατυχήματος. Τί θα λέγατε το να θεραπευτει η τύφλωση αποκλειστικά σε μια ή δύο αγωγές με ένα φάρμακο που είχε αρχικά σχεδιαστεί για την καταπολέμηση του καρκίνου; Τι και αν μόνο κοστίσει περίπου το ίδιο με το να πηγαινετε με την οικογένειά σας στον κινηματογράφο; Εντυπωσιαστήκατε ; Πρέπει να είστε. Οι γιατροί έχουν χρησιμοποιήσει το Avastin (bevacizumab), ένα φάρμακο κατά του καρκίνου, για τη θεραπεία ορισμένων μορφών τύφλωσης, όπως αγγειακή αμφιβληστροειδοπάθεια, και η πρωτοβουλία απέδωσε καρπούς περισσότερο από οποιοσδήποτε ποτέ θα μπορούσε να φανταστεί, το φάρμακο είναι 20% αποτελεσματικότερο από τη συμβατική θεραπεία με λέιζερ. Ωστόσο, υπάρχουν πάντα εμπόδια για τις μεγάλες ιδέες, και αυτή τη φορά είναι ανθρώπινα και όχι τεχνικά. Η Roche Group, η εταιρεία πίσω από το Avastin, απλά δεν υποστηρίζει τη χρήση του για τη θεραπεία της αμφιβληστροειδοπάθειας. Γιατί; Επίσημη θέση της Roche είναι ότι ανησυχούν για την ασφάλεια των ασθενών από το Avastin επειδή δεν είχε σχεδιαστεί να χρησιμοποιηθεί για παθήσεις των ματιών. Ωστόσο, ίσως έχει λιγότερο να κάνει με δήθεν ανησυχίες για την ασφάλεια και περισσότερο με το γεγονός ότι το Avastin κοστίζει περίπου σαράντα φορές λιγότερο από το Lucentis (ranibizumab), που τυγχάνει δημόσιας στήριξης για τη θεραπεία αμφιβληστροειδοπάθειας εκ μέρους της Roche;

Το Avastin αναπτύχθηκε αρχικά ως θεραπεία για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Ωστόσο, σε αντίθεση με την παραδοσιακή χημειοθεραπεία, λειτουργεί με την πρόληψη της ανάπτυξης των τριχοειδών αγγείων στον ιστό του καρκίνου. Δεδομένου ότι τα κύτταρα λαμβάνουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά μέσω του αίματος, η ανάσχεση της διάδοσης των αιμοφόρων αγγείων λιμοκτονεί αποτελεσματικά τον καρκίνο μέχρι να πεθάνει με φυσικό τρόπο. Η ιδέα να χρησιμοποιηθεί το Avastin για τη θεραπεία της αγγειακής αμφιβληστροειδοπάθειας, ένα είδος τύφλωσης που προκαλείται από το συνωστισμό των αιμοφόρων αγγείων στον αμφιβληστροειδή, φαίνεται φυσικά ως το επόμενο λογικό βήμα, αφού πολλοί γιατροί έχουν υπολογίσει, με επιτυχία τη θεραπεία ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς αμφιβληστροειδοπάθειας σε προ-ώριμα νεογέννητα βρέφη. Με τη χρήση του Avastin για να σταματήσει η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων, οι γιατροί ήταν θέση να εμποδίσουν τον εκφυλισμό του αμφιβληστροειδούς, μερικές φορές σε μία μόνο θεραπεία.

   Ωστόσο, δεδομένου ότι η Roche δεν φαίνεται να είναι πάρα πολπρόθυμη για την έγκριση χρήσης του Avastin για τα μάτια, οι γιατροί αναλαμβάνουν αυτή τη θεραπεία με δική τους ευθύνη. Η θεραπεία της αγγειακής αμφιβληστροειδοπάθειας με Avastin παραμένει off-label και ανεπίσημη. Φυσικά τίποτα δεν έχει χαθεί: η Roche έρχεται στο προσκήνιομε το Lucentis, μια πατενταρισμένη επεξεργασία αμφιβληστροειδοπάθειας από τους δημιουργούς του Avastin. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι το Lucentis δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα μικρότερο παράγωγο του ενεργού συστατικού του Avastin. Σίγουρα, έχει υποβληθεί σε μια τεχνική που ονομάζεται ωρίμανση συγγένειας, η οποία, θεωρητικά, το δεσμεύει περισσότερο έντονα στις πρωτεΐνες των αγγείων, αλλά σε πρακτικό επίπεδο, δεν φαίνεται να είναι τόσο αποτελεσματική. Στην πραγματικότητα, η μόνη πρακτική διαφορά μεταξύ Avastin και Lucentis, όταν πρόκειται για τη θεραπεία της αγγειακής αμφιβληστροειδοπάθειας, είναι η τιμή. Το Avastin κοστίζει κατά μέσο όρο 40 δολάρια ανά δόση, σε αντίθεση με το Lucentis »$ 1600.

Οι γιατροί τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στη Βρετανία έχουν προσπαθήσει εδώ και πολλά χρόνια για να πείσουν τη Roche να οργανώσει  κλινικές δοκιμές για να συγκρίνουν την αποτελεσματικότητα του Avastin και Lucentis, αλλά η Roche είναι διστακτική για προφανείς λόγους. Μια πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη από το National Eye Institute (NEI), η οποία περιλάμβανε πάνω από πενήντα πέντε συμμετέχων ιατρικά κέντρα, υποτίθεται ότι θα θέσει επιτέλους ένα τέλος στην αντιπαράθεση του ποιού φαρμάκου  θα χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία παθήσεων των ματιών. Η μελέτη τελείωσε μόλις τον Φεβρουάριο με τα αποτελέσματα να δείχνουν-παρουσιάζουν καμία διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ Avastin και Lucentis στην αντιμετώπιση αγγειακών αμφιβληστροειδοπάθεια. Μια μικρότερης κλίμακας μελέτη έγινε παράλληλα στη Βοστώνη,στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου της Βοστόνης που κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα.

Όλα αυτά παρακαλούν πραγματικά το ερώτημα του πόσο πραγματικά υποχθόνια σκέφτεται η φαρμακευτική βιομηχανία. Δεν είναι μυστικό ότι η φαρμακευτική είναι μια  ακριβή βιομηχανία, ειδικά στην Αμερική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπανούν τα περισσότερα για την υγειονομική περίθαλψηαπό όλεςτις ανεπτυγμένες χώρες, σε μεγάλο βαθμό λόγω των ακριβών φαρμάκων, και εξακολουθεί να καταφέρνει να έχει τα υψηλότερα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας και διαβήτη. Παρεμπιπτόντως, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι επίσης η μόνη χώρα στον κόσμο που επιτρέπει τη διαφήμιση των φαρμάκων στη δημόσια τηλεόραση. Είναι αυτή η πρακτική που διογκώνει της τιμής των φαρμάκων για τον μέσο καταναλωτή – ο προϋπολογισμός μάρκετινγκ για ένα συγκεκριμένο προίον συνήθως ενσωματώνεται στη τελική τιμή του κατασκευαστή. Αυτή και άλλες επιχειρηματικές πρακτικές αυξάνουν τις τιμές των φαρμάκων σε άσεμνα ποσά ακόμη και αν το πραγματικό κόστος των φαρμάκων κοστίζει μόνο κάποια  σεντ ανά χάπι για την παραγωγή.

Ωστόσο, πολύ περισσότερα διακυβεύονται εδώ από το ό, τι οι φαρμακευτικές εταιρείες προσπαθούν να ανακτήσουν το έμμεσο κόστος της παραγωγής με τη χρέωση υψηλότερης τιμής για το φάρμακο. Το πιο τρελό γεγονός σε όλη αυτή τη διαμάχη του Avastin εναντίον του Lucentis, ήταν ότι η Roche κατάφωρα αρνήθηκε να εγκρίνει ή έστω να δοκιμάσει, ένα προϊόν που ήταν προφανώς αποτελεσματικότερο, όλο αυτό το διάστημα προσπαθεί να περάσει ένα σχεδόν ακριβές αντίγραφο με σαράντα φορές μεγαλύτερο κόστος. Φυσικά, σε μια καπιταλιστική οικονομία ο καθένας έχει το δικαίωμα  να πραγματοποιήσει κέρδη για ένα δικό του προϊόν , αλλά εκεί επίσης βρίσκεται το πρόβλημα. Το κύριο μέλημά της οποιαδήποτε ιδιωτικής εταιρείας δεν είναι να παράγει τίποτα στην πραγματικότητα, αλλά να πραγματοποιήσει κέρδη για ό, τι παράγει.

Φυσικά, η μελέτη που διεξήχθη από το ΝΕΙ πρέπει να καταστήσει σαφή τα πάντα σε αυτή την υπόθεση, αλλά ποιος μπορεί πραγματικά να είναι βέβαιος  ότι δεν είναι άλλες εταιρείες και άλλα φάρμακα που εμπλέκονται σε παρόμοια περιστατικά; Πώς μπορεί το πρόσωπο που καταβάλλει για ένα φάρμακο να γνωρίζει ότι αν πραγματικά αυτό που πληρώνει για ένα φάρμακο είναι πραγματικά η τιμή που αξίζει; Ίσως αυτή είναι μια καλή στιγμή για να ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά στη φαρμακευτική βιομηχανία και, ενδεχομένως, να γίνει μεταρρύθμιση ή αυστηροποίηση σε κάποιους από τους κανόνες της. Ας ελπίσουμε ότι η υπόθεση αυτή θα αποτελέσει ένα ισχυρό κίνητρο για να ξεκινήσει μια τέτοια μεταρρύθμιση και να τη δούμε να εφαρμόζεται μέχρι την ολοκλήρωσή της. Δυστυχώς, όμως, λίγοι από εμάς πιστεύουν ότι αυτό θα συμβεί πραγματικά.

ΠΗΓΗ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:Κωνσταντίνος Ζέρβας

Advertisements